Komunikaty prasowe
Udział w rozprawie oraz rejestracja dźwięku i obrazu podczas rozpraw
W postępowaniu przed sądem administracyjnym przedstawiciele telewizji, radia, prasy i filmu mogą brać udział w rozprawie, chyba że szczególny przepis ustawy ogranicza tę zasadę, względnie sąd zarządzi przeprowadzenie rozprawy przy drzwiach zamkniętych (art. 90 i 96 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.).
Jednakże nawet i w tych przypadkach ogłoszenie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie odbywa się publicznie.
W postępowaniu przed sądem administracyjnym można dokonywać rejestracji dźwięku i obrazu z przebiegu rozprawy.
Zgodę w tym zakresie wydaje przewodniczący składu orzekającego w ramach ogólnego kierownictwa nad przebiegiem rozprawy. Zgoda może określać warunki rejestracji np. miejsca ustawienia kamer i mikrofonów, aby nie utrudniały one przeprowadzenia rozprawy.
Wnioski w tym zakresie można składać pisemnie przed rozprawą (ta forma jest preferowana) albo ustnie do protokołu w trakcie rozprawy.
Niezależnie od tego przedstawiciele mediów są zobowiązani samodzielnie zadbać o przestrzeganie zasad wynikających z ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. z 2018 r. poz.1914).
PODSUMOWANIE DZIAŁALNOŚCI ORZECZNICZEJ WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GLIWICACH ZA ROK 2025
Opracowanie stanowi wybór z ubiegłorocznych rozstrzygnięć, które miały istotne znaczenie dla kształtowania praktyki administracyjnej oraz ochrony praw obywateli. Zostało podzielone na obszary tematyczne, w tym prawo podatkowe, pomoc społeczną, ochronę środowiska i gospodarkę odpadami, samorząd terytorialny, informację publiczną. Uwzględnia również pytania prejudycjalne skierowane przez Sąd do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz informacje o wyrokach, które stały się przedmiotem debaty w mediach ogólnokrajowych, takich jak „Rzeczpospolita” czy „Dziennik Gazeta Prawna”.
Pełna treść omówionych oraz pozostałych orzeczeń jest dostępna wraz z uzasadnieniami pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl.
1. ZOBOWIĄZANIA PODATKOWE
1.1. PODATEK OD TOWARÓW I USŁUG
W wyroku z 19 lutego 2025 r. (I SA/Gl 897/24) Sąd stwierdził, że sprzedaż lub przekazanie do demontażu pojazdów, które zostały nabyte przez miasto na prawach powiatu w drodze spadku lub w trybie art. 50a albo art. 130a pr.r.d., nie następują w ramach prowadzonej przez miasto działalności gospodarczej. W konsekwencji w tym zakresie miasto nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Orzeczenie to stanowiło przedmiot artykułu prasowego, który został opublikowany w „Rzeczpospolitej” z 20 maja 2025 r., nr 115, str. D2.
W wyroku z 5 marca 2025 r. (I SA/Gl 820/24) Sąd wskazał, że skoro art. 42 ust. 1a u.p.t.u. wszedł w życie 1 lipca 2020 r., a ustawa nowelizująca nie zawiera żadnych przepisów przejściowych odnoszących się do tego unormowania, to znajduje ono zastosowanie do transakcji, w odniesieniu do których obowiązek podatkowy powstał najwcześniej 1 lipca 2020 r. Jeżeli zatem kwestionowane transakcje zostały dokonane w marcu 2020 r., to powołany przepis nie ma do nich zastosowania. Poglądu tego nie zmienia fakt, że transakcje te miały miejsce już w czasie obowiązywania dyrektywy Rady (UE) 2018/1910 z dnia 4 grudnia 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2006/112/WE. Państwo członkowskie nie może bowiem bezpośrednio stosować przepisów dyrektywy nakładających na podatnika obowiązek. Nie do zaakceptowania jest także pogląd, zgodnie z którym obowiązek interpretacji prawa krajowego w zgodzie z treścią i celem dyrektywy powstaje z upływem terminu wyznaczonego państwom członkowskim na jej implementację , to jest (w tym przypadku) z dniem 31 grudnia 2019 r.
W wyroku z 16 kwietnia 2025 r. (I SA/Gl 1150/24) Sąd wskazał, że od nabycia towarów i usług związanych z realizacją inwestycji polegającej na rozbudowie Inteligentnego Systemu Transportowego (ITS) jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego. Orzeczenie to stanowiło przedmiot artykułu prasowego, który został opublikowany w „Dzienniku Gazecie Prawnej” z 20 maja 2025 r., nr 96 (6513), str. B3 oraz w „Rzeczpospolitej” z 17 czerwca 2025 r., nr 139, str. D3.
1.2. PODATEK AKCYZOWY
W wyroku z 8 kwietnia 2025 r. (III SA/Gl 559/24) przesądzono, że fakt dokonania stałej rejestracji samochodów osobowych na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym wyklucza możliwość zwrotu akcyzy na podstawie art. 107 ust. 1 u.p.a., gdyż decyzja o rejestracji pojazdu otwiera prawną możliwość konsumpcji samochodu osobowego na terytorium kraju.
1.3. PODATEK DOCHODOWY OD OSÓB FIZYCZNYCH
W artykule prasowym opublikowanym w „Dzienniku Gazecie Prawnej” z 23 czerwca 2025 r., nr 119 (6536), str. C2, wspomniano o wyroku z 6 lutego 2025 r. (I SA/Gl 535/24), w którym przyjęto, że sam fakt zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez małżonkę i małoletnie dzieci podatnika nie przesądza o posiadaniu przez niego centrum interesów osobistych i gospodarczych (ośrodka interesów życiowych) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W wyroku z 19 marca 2025 r. (I SA/Gl 1116/24) Sąd stwierdził, że dokumentem potwierdzającym wysokość wydatków poniesionych w roku podatkowym na materiały budowlane, urządzenia i usługi związane z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, o którym mowa w art. 26h ust. 1 i 3 u.p.d.o.f., jest wyłącznie faktura w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Nie jest nim tzw. „faktura pro forma”, nawet wówczas, gdy przedsiębiorca zobowiązany do wystawienia faktury zmarł.
Artykuł prasowy opublikowany w „Rzeczpospolitej” z 16 lipca 2025 r., nr 163, str. A11, został poświęcony wyrokowi z 25 czerwca 2025 r. (I SA/Gl 1486/24), w którym przesądzono, że wymóg pisemności oświadczenia o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych zostaje spełniony już w przypadku samego wskazania oznaczenia tej formy opodatkowania (PPE) w tytule przelewu podatkowego.
W wyroku z 15 października 2025 r. (I SA/Gl 1217/24) wskazano, że zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 68a u.p.d.o.f. jest dopuszczalne także wtedy, gdy nieodpłatne świadczenie (nagroda) w konkursie spełniającym cechy przyrzeczenia publicznego (art. 919 k.c.) nie jest otrzymywane przez wszystkich uczestników konkursu. Przy tym uznano, że konkurs prowadzący do utrwalenia w pamięci uczestników skojarzenia z oferowanymi przez organizatora produktami niewątpliwie świadczy o związku tego przedsięwzięcia z promocją i reklamą. Orzeczenie to stanowiło przedmiot artykułu prasowego, który został opublikowany w „Dzienniku Gazecie Prawnej” z 12 listopada 2025 r., nr 219 (6636), str. B3.
1.4. PODATEK DOCHODOWY OD OSÓB PRAWNYCH
W wyroku z 12 marca 2025 r. (I SA/Gl 1364/24) Sąd stwierdził, że rozpoznanie dodatkowego przychodu w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ceną rynkową a preferencyjną (niższą) ceną stosowaną względem podmiotów powiązanych nie stanowi podstawy do złożenia oświadczenia, że ceny transferowe objęte lokalną dokumentacją są ustalane na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane. Sprzeciwia się temu bowiem wprost brzmienie art. 11c ust. 1 u.p.d.o.p. Wynika to również z art. 11t ust. 2b u.p.d.o.p., w którym mowa jedynie o określonych transakcjach (nieodpłatnym lub częściowo odpłatnym otrzymaniu rzeczy lub praw oraz o innych świadczeniach w naturze). Orzeczenie to stanowiło przedmiot artykułu prasowego opublikowanego w „Dzienniku Gazecie Prawnej” z 24 marca 2025 r., nr 57 (6474), str. B5.
W wyroku z 2 kwietnia 2025 r. (I SA/Gl 1191/24) Sąd podkreślił, że w świetle art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 825) brak jest podstaw do różnicowania najmu oraz najmu krótkoterminowego. W rezultacie także najem krótkoterminowy stanowi działalność dozwoloną w rozumieniu tego przepisu i tym samym korzysta ze zwolnienia wynikającego z art. 6 ust. 1 pkt 25 u.p.d.o.p. O wyroku tym wspomniano w artykule prasowym opublikowanym w „Dzienniku Gazecie Prawnej” z 9 czerwca 2025 r., nr 110 (6527), str. B1.
W wyroku z 20 maja 2025 r. (I SA/Gl 1262/24) Sąd wskazał, że rekompensaty otrzymane w ramach rządowego programu wsparcia podmiotów z branż energochłonnych w związku z nadzwyczajnymi zdarzeniami na rynku energii podlegają zwolnieniu od opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p. O orzeczeniu tym wspomniano w artykule prasowym opublikowanym w „Dzienniku Gazecie Prawnej” z 21 lipca 2025 r., nr 139 (6556), str. B4.
Istota sporu w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 34/25 dotyczyła wykładni m.in. art. 12 ust. 4 pkt 12 lit. a) i b) u.p.d.o.p. W sprawie tej Sąd wydał postanowienie z 2 czerwca 2025 r. o skierowaniu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego dotyczącego interpretacji Dyrektywy 2009/133/WE w zakresie neutralności podatkowej przydziału papierów wartościowych. Postanowienie to stanowiło przedmiot artykułów prasowych opublikowanych w „Dzienniku Gazecie Prawnej” z 4 czerwca 2025 r., nr 107 (6524), str. B3 oraz z 23 czerwca 2025 r., nr 119 (6536), str. B2.
W sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1356/24 (wyrok z 3 września 2025 r.) Sąd rozstrzygnął kwestię tzw. ulgi prowzrostowej („ulgi na ekspansję”), a w szczególności sposobu rozumienia pojęcia „produkty dotychczas nieoferowane” (art. 18eb ust. 4 u.p.d.o.p.). Sąd nie podzielił restrykcyjnego zapatrywania organu i uznał, że niedopuszczalne jest uznanie, by wszystkie wody butelkowane lub napoje stanowiły jeden produkt w ujęciu rodzajowym. Orzeczenie to opisano w „Dzienniku Gazecie Prawnej” z 6 października 2025 r., nr 193 (6610), str. B4.
Wyrok z 18 listopada 2025 r. (I SA/Gl 1336/24) dotyczył pojęcia „zakładu” w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Niemcami. Sąd uznał, że praca zdalna pracownika w jego własnym mieszkaniu, bez uprawnień do negocjowania umów i bez dysponowania przez spółkę tą przestrzenią, nie stanowi „placówki”, poprzez którą prowadzi się działalność gospodarczą. Wyrok ten opisano w „Dzienniku Gazecie Prawnej” z 1 grudnia 2025 r., nr 232 (6649), str. B4.
1.5. PODATEK OD SPADKÓW I DAROWIZN
W wyroku z 15 listopada 2025 r. (I SA/Gl 560/25) Sąd stwierdził, że dopuszczalne jest skorzystanie ze zwolnienia z art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. w sytuacji, gdy darczyńca wpłacił środki bezpośrednio na rachunek podmiotu, od którego obdarowany nabył samochód. Sformułowanie „na rachunek bankowy nabywcy” nie oznacza bowiem konta prowadzonego dla obdarowanego.
1.6. PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI
W wyroku z 26 marca 2025 r. (I SA/Gl 861/24) Sąd uznał, że prowadzenie ośrodka opieki nad osobami starszymi przez fundację nieposiadającą statusu organizacji pożytku publicznego stanowi działalność gospodarczą. W związku z tym nieruchomości te podlegają opodatkowaniu według stawek właściwych dla działalności gospodarczej.
1.7. OPŁATA ZA GOSPODAROWANIE ODPADAMI KOMUNALNYMI
W wyrokach z 8 stycznia 2025 r. (I SA/Gl 1024-1025/24) Sąd orzekł, że uchwała rady gminy nie może wejść w życie z naruszeniem 14-dniowego terminu vacatio legis, a brak bilansowania się systemu nie uzasadnia jego skrócenia. Orzeczenia te opisano w „Rzeczpospolitej” z 1 września 2025 r., nr 202, str. A14.
W wyroku z 24 lipca 2025 r. (I SA/Gl 152/25) Sąd wskazał, że obowiązek opłaty za odpady nie mógł powstać w okresie, w którym jedyny mieszkaniec nieruchomości przebywał w areszcie śledczym, gdyż faktycznie na niej nie zamieszkiwał.
W wyrokach z 23 października 2025 r. (I SA/Gl 982-983/25) Sąd uznał za nieprawidłowe ustalanie stawek opłat wyłącznie w oparciu o złożone deklaracje w sytuacji, gdy powszechnie dostępne dane wskazują na znacząco większą liczbę mieszkańców. W sprawie zgłoszono zdanie odrębne.
1.8. ZABEZPIECZENIE WYKONANIA ZOBOWIĄZAŃ PODATKOWYCH
W wyroku z 30 czerwca 2025 r. (I SA/Gl 1110/24) Sąd przypomniał, że zabezpieczenie wymaga wykazania uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania, co polega na zestawieniu kwoty podatku ze zdolnością płatniczą podatnika. Sąd uznał również, że pełnomocnictwo z postępowania głównego obejmuje także postępowanie zabezpieczające.
1.9. ODPOWIEDZIALNOŚĆ PODATKOWA OSÓB TRZECICH
W wyroku z 26 sierpnia 2025 r. (I SA/Gl 855/24) Sąd podkreślił, że odpowiedzialność ponosi osoba faktycznie pełniąca obowiązki członka zarządu, nawet jeśli jej mandat formalnie wygasł.
________________________________________
2. POMOC DE MINIMIS
W wyroku z 21 października 2025 r. (I SA/Gl 397/25) Sąd podkreślił, że wydatki z funduszu rehabilitacji (ZFRON) muszą być ściśle związane z niepełnosprawnością. Modernizacja oświetlenia, która służy wszystkim pracownikom, nie spełnia tego wymogu. Orzeczenie opisano w „Dzienniku Gazecie Prawnej” z 18 listopada 2025 r., nr 223 (6640), str. B11.
________________________________________
3. POMOC SPOŁECZNA
W wyrokach z 29 kwietnia 2025 r. (II SA/Gl 1560-1565/24) Sąd wyjaśnił pojęcie „opieki naprzemiennej”. Uznał, że nie wymaga ona identycznego wymiaru czasu, a niewielka różnica (np. 45 dni rocznie) nie wyklucza naprzemiennego charakteru opieki. Sprawę tę komentował Rzecznik Prasowy Sądu w Telewizji POLSAT.
W wyroku z 24 czerwca 2025 r. (II SA/Gl 94/25) Sąd wskazał na nienależny charakter świadczenia pielęgnacyjnego pobranego za okres, w którym przyznano świadczenie wspierające. O wyroku wspomniano w „DGP” z 27 sierpnia 2025 r.
W wyroku z 4 września 2025 r. (II SA/Gl 520/25) Sąd uznał, że złożenie wniosku po 31 grudnia 2023 r. nie uniemożliwia przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na „starych” zasadach, o ile prawo do niego powstało wcześniej. Informacja o tym zapadła w „DGP” z 13 listopada 2025 r.
________________________________________
4. NADZÓR BUDOWLANY
W wyroku z 16 czerwca 2025 r. (II SA/Gl 1061/24) Sąd wskazał, że obowiązek usunięcia nieprawidłowości technicznych może obciążać nie tylko właściciela obiektu, ale i właściciela nieruchomości władnącej, korzystającego z niego na zasadzie służebności. Spory o koszty tych robót podlegają drodze cywilnej.
________________________________________
5. ROZGRANICZANIE NIERUCHOMOŚCI
W wyroku z 14 listopada 2025 r. (II SA/Gl 760/25) Sąd zaaprobował podział kosztów rozgraniczenia po połowie między wnioskodawców a sąsiadów, proporcjonalnie do długości granicy, uznając to za zgodne z k.p.a. i k.c.
________________________________________
6. OCHRONA ŚRODOWISKA
W wyroku z 20 stycznia 2025 r. (II SAB/Gl 207/24) Sąd oddalił skargę na bezczynność wójta w sprawie harmonogramu odbioru odpadów, wskazując, że przepisy nie nakładają na organ takiego obowiązku w żądanym przez skarżących zakresie. Sprawę opisała „Rzeczpospolita” z 18 listopada 2025 r.
W sprawie o II SA/Gl 237/25 (wyrok z 23 maja 2025 r.) Sąd uznał plastikowe sztućce i kubki za produkty jednorazowego użytku, mimo argumentów producenta o ich trwałości. O kwalifikacji decyduje materiał i przeznaczenie rynkowe.
Postanowieniem z 14 listopada 2025 r. (II SA/Gl 931/25) Sąd skierował pytanie prejudycjalne do TSUE dotyczące zgodności polskiego systemu sprawozdawczości o odpadach z dyrektywą 2008/98/WE.
________________________________________
7. PLANOWANIE I ZAGOSPODAROWANIE PRZESTRZENNE
W wyroku z 10 stycznia 2025 r. (II SA/Gl 771/24) Sąd uznał, że nowe przepisy u.p.z.p. nie mają zastosowania do zmian zagospodarowania terenu dokonanych przed ich wejściem w życie. O wyroku wspomniano w „Rzeczpospolitej” z 20 maja 2025 r.
W wyroku z 23 maja 2025 r. (II SA/Gl 3/25) Sąd wskazał, że przekazanie nieruchomości gminie na cele publiczne nie uprawnia jej do pobrania opłaty planistycznej.
________________________________________
8. USTRÓJ SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO
W wyroku z 5 lutego 2025 r. (III SA/Gl 658/24) Sąd przypomniał granice nadzoru nad samorządem – nieważność uchwały wymaga istotnego naruszenia prawa, a nie tylko naruszenia zasad celowości.
W wyroku z 2 lipca 2025 r. (III SA/Gl 527/25) Sąd uznał, że burmistrz może ustalać opłaty dodatkowe za brak biletu parkingowego na parkingu gminnym jako ekwiwalent za korzystanie z mienia, a nie sankcję karną. Wyrok opisano w „Rzeczpospolitej” z 2 września 2025 r.
________________________________________
9. REJESTRACJA POJAZDÓW
W wyroku z 2 lipca 2025 r. (III SA/Gl 643/24) Sąd uznał, że do terminu na złożenie wniosku o rejestrację pojazdu stosuje się ogólne zasady obliczania terminów z k.p.a.
________________________________________
10. FUNKCJONARIUSZE POLICJI
W wyroku z 28 stycznia 2025 r. (III SA/Gl 444/24) Sąd wskazał, że kara dyscyplinarna, która uległa zatarciu, nie może stanowić podstawy do obniżenia nagrody rocznej policjanta.
________________________________________
ROZDZIAŁ 11: CUDZOZIEMCY
Postanowieniem z 2 kwietnia 2025 r. (II SAB/Gl 19/25) Sąd skierował do TSUE pytania prejudycjalne dotyczące zgodności z prawem unijnym krajowych przepisów wyłączających skargi na bezczynność organów w sprawach cudzoziemców.
________________________________________
12. INFORMACJA PUBLICZNA
W wyroku z 8 stycznia 2025 r. (III SA/Gl 884/24) Sąd uznał nagrody głównej księgowej instytucji kultury za informację publiczną. Wyrok opisano w „Rzeczpospolitej” z 3 czerwca 2025 r.
W wyroku z 16 października 2025 r. (III SAB/Gl 332/25) Sąd stwierdził, że protokoły zeznań świadków nie są informacją publiczną, ale nazwisko rzecznika dyscyplinarnego wydającego postanowienie o umorzeniu nie podlega anonimizacji.
________________________________________
13. EGZEKUCJA ADMINISTRACYJNA
W wyroku z 18 lutego 2025 r. (I SA/Gl 1082/24) Sąd wskazał, że jeśli wierzyciel przyznał błąd co do osoby zobowiązanego, to odpowiada za powstałe koszty egzekucyjne.
W wyroku z 14 października 2025 r. (I SA/Gl 632/25) Sąd uznał, że egzekucja nie może być prowadzona, jeśli nie ma możliwości doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.